sgkrehber.com

Maaş katsayısının enflasyon rakamlarının açıklanması ile ortaya çıkmasından sonra birçok ödemede ortaya çıkmaya başladı.

Mahalli idarelerde görev yapan memurlara ve diğer personele yapılan bazı ödemeler diğer kamu kurumlarında görev yapan memurlara yapılmamaktadır. Bu bağlamda mahalli idarelerde görev yapan memurlara ikramiye ödemesi yapılması hem Belediye Kanunu’nda, hem Büyükşehir Belediye Kanunu’nda hem de İl Özel İdaresi Kanunu’nda düzenlenmiştir. Her üç kanunda da farklı tutarlarda da olsa benzer düzenlemelere yer verildiğini görüyoruz. Ayrıca, mahalli idare personeline sosyal denge tazminatı ödemesi de yapılmaktadır. Yine büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde il özel idaresi kaldırılmasına rağmen kanunda hala bu ifadeleri görüyoruz. Aşağıda bu konuları detaylarıyla 2025 yılı Ocak ayı maaş verilerine göre açıklamaya çalışacak ve bazı önerilerde bulunacağız.

Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesine göre, belediyelerdeki toplam memur sayısının yüzde onbeşini geçmemek kaydıyla belediyede çalışan memurlara yılda iki defa ikramiye ödenebilmektedir. Bu ödemelerden gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılmaktadır.

Bu konuyla ilgili olarak 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun norm kadro ve personel istihdamı başlıklı 49’uncu maddesinde; “….Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına göre toplam memur sayısının yüzde onbeşini ve devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının (25.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere, hastalık ve yıllık izinleri dâhil olmak üzere, çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir” hükmüne yer verilmiştir.

5216 sayılı Kanun’un 22’nci maddesine göre, büyükşehir belediyelerinde çalışan başarılı memurlara her defasında 36.455 TL tutarında olmak üzere en fazla iki defa ikramiye ödenmektedir.

5216 sayılı Kanun’un personel istihdamı başlıklı 22’nci maddesinde; “…..Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına göre toplam memur sayısının %15’ine ve devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının (36.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere hastalık ve yıllık izinleri dahil olmak üzere, çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir” hükmüne yer verilmiştir.

Kanunda yer alsa da büyükşehir belediyelerinin olduğu yerlerde il özel idareleri bulunmadığı için bu ödemeden yararlanılması mümkün değildir.

5302 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinde il özel idarelerinde çalışan başarılı memurlara her defasında 25.316 TL tutarında olmak üzere yılda en fazla iki defa ikramiye ödenmektedir. Büyükşehir belediyelerinin olduğu yerde il özel idareleri bulunmadığı için kanunda düzenleme yer alsa da fiilen ödeme yapılması mümkün değildir.

Bu hüküm çerçevesinde il özel idarelerinde çalışan memurlardan başarılı olanlara yılda en fazla iki defayı geçmemek üzere encümen kararıyla her defasında memurlara 25.000 x 1,0126464 = 25.316 TL tutarında ikramiye ödenmektedir.

Genel bir düzenlemeyle bu konuda köklü bir çözüm getirilmesinin daha doğru olacağını düşünüyoruz. Yani her belediyenin ikramiye ödemesini objektif kriterler doğrultusunda ödemesi sağlanmalıdır. Bunun için de öncelikle yukarıda belirtmiş olduğumuz her üç kanunda da bu konuyu objektif kriterlere bağlama yönünde bir düzenleme getirilmelidir. Aksi takdirde güzel bir uygulamanın kötüye kullanılmasının önüne geçilemez.

Diğer yandan 5302 sayılı Kanun zorunlu tutmamakla birlikte il özel idarelerinin genelinde İl Özel İdaresi Personelinin Performans ve Durum Değerlendirmesi Yönetmeliği çıkardığı ve bu yönetmelikler çerçevesinde de ikramiye ödemesi yaptığı görülmektedir.

Sosyal denge tazminatından belediyeler, bağlı kuruluşları ve il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen ve 4688 sayılı Kanun hükümleri uyarınca kamu görevlisi tanımı kapsamına giren çalışanların tamamının yapılacak sözleşme hükümlerinden yararlandırılması gerekmektedir.

Buna göre, kurumlar tarafından yapılacak sosyal denge tazminatı ödemelerinde, kamu görevlileri arasında sendika üyesi olmalarına veya olmamalarına göre bir ayrıma gidilemeyecek, personelde belli bir sendikaya üye olma şartı aranmayacak ve söz konusu kurumlarda kamu görevlisi kapsamına giren tüm personelin (memur, 4/B, 4/C gibi) bu ödemeden yararlandırılması gerekecektir.

Bu çerçevede; belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine, 4688 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %120’dir. Yani brüt olarak 9500 x 1,0126464 x % 120 = 11.544 TL’dir.

Sosyal denge tazminatı vergiden istisna tutulmadığı için hem gelir vergisi hem de binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılacaktır. Bu tazminatın verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir.