sgkrehber.com

T.C.
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ
KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/13762-S.23.21752
BAŞVURU NO : 2023/7658
KARAR TARİHİ : 27/10/2023
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN :
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Uzman öğretmenlik unvanının verilmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 03/06/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Konya ili Ereğli ilçesi Gülbahçe Borsa İstanbul İmam Hatip Ortaokulu Türkçe Öğretmeni
olarak görev yaptığını belirterek; yüksek lisansını tamamlamış olması nedeniyle uzman öğretmenlik
unvanının verilmesini ve uzman öğretmenlikten doğan geriye dönük hak kayıplarının telafi edilmesini talep
etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Milli Eğitim
Bakanlığının 10/07/2023 tarih ve - - sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. Öğretmenlik kariyer basamaklarına yönelik işlemlerin 03.02.2022 tarihli ve 7354 sayılı Öğretmenlik
Meslek Kanununun ilgili hükümleri doğrultusunda hazırlanan ve 12.05.2022 tarihli ve 31833 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yönetmeliği hükümleri
doğrultusunda yürütüldüğü,
2.2. 7354 sayılı Kanunun öğretmenlik kariyer basamaklarını düzenleyen 6 ncı maddesi ile anılan
Yönetmeliğin "Yazılı Sınavdan Muafiyet" başlıklı 13 üncü maddesi hükümlerinde uzman öğretmen unvanı
için aranan şartların belirlendiği; Lisansüstü eğitimini tamamlayanların uzman öğretmen için öngörülen
yazılı sınava başvuruda bulunacaklarda aranacak şartları taşımaları kaydıyla yazılı sınavdan muaf tutularak
söz konusu unvan için başvuruda bulunabileceklerinin hüküm altına alındığı,
2.3. Öte yandan, 2022 yılı için uzman öğretmen ve başöğretmen unvanlarına ilişkin sürecin, 18.05.2022
tarihinde Bakanlık ile Genel Müdürlük internet sitesinde yayımlanan ve tüm valiliklere gönderilen "Uzman
Öğretmenlik ve Başöğretmenlik Eğitim Programı ile Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yazılı Sınav
Duyurusu"ndaki eki takvim doğrultusunda tamamlandığı,
2.4. Adı geçen öğretmenin anılan duyuru kapsamında 30.05.2023-09.06.2023 tarihleri arasında Eğitim
Programı Başvurusunda bulunduğu ve başvurusunun onaylandığı, başvuranın bundan sonraki süreçte
Bakanlıkça yapılan anılan duyuru doğrultusunda süreci takip etmesi gerektiği,
ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü
ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle
ilgili şikâyetleri inceler.”
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve
yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12
md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun "Kurumun Görevi" başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve
hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanununun “Öğretmenlik kariyer basamakları” başlıklı 6 ncı
maddesinde;
“(1) Aday öğretmenlik dâhil öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunanlardan; a) Mesleki gelişime yönelik
180 saatten az olmamak üzere düzenlenen Uzman Öğretmenlik Eğitim Programını tamamlamış olan, b)
Mesleki gelişim alanlarında uzman öğretmenlik için öngörülen asgari çalışmaları tamamlamış olan, c)
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmayan, öğretmenler uzman öğretmen unvanı için yapılan
yazılı sınava başvuruda bulunabilir. Uzman öğretmen unvanı için yapılan yazılı sınavda 70 ve üzeri puan
alanlar başarılı sayılır. Yazılı sınavda başarılı olanlara uzman öğretmen sertifikası düzenlenir.
(2) Uzman öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunan ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası
bulunmayan uzman öğretmenlerden mesleki gelişime yönelik 240 saatten az olmamak üzere düzenlenen
Başöğretmenlik Eğitim Programını tamamlamış olan ve mesleki gelişim alanlarında başöğretmenlik için
öngörülen çalışmaları tamamlayanlar başöğretmen unvanı için yapılan yazılı sınava başvuruda bulunabilir.
Yazılı sınavda 70 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır. Yazılı sınavda başarılı olanlara başöğretmen
sertifikası düzenlenir.
(3) Yüksek lisans eğitimini tamamlayanlar uzman öğretmen unvanı için öngörülen, doktora eğitimini
tamamlayanlar ise başöğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınavdan muaf tutulur. …
(5) Öğretmen unvanından, bu göreve atanmanın atamaya yetkili amir tarafından onaylandığı tarihten,
uzman öğretmen veya başöğretmen unvanından ise uzman öğretmen/başöğretmen sertifikasının
düzenlendiği tarihten itibaren yararlanılır. …
(8) Öğretmenlik mesleği kariyer basamaklarında ilerlemeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
düzenlenir.”
6. Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yönetmeliğinin,
6.1. “Uzman öğretmen veya başöğretmen unvanları için öngörülen yazılı sınava başvuracaklarda
aranacak şartlar” başlıklı 12 nci maddesinde;
“(1) Uzman öğretmen unvanı için yapılacak yazılı sınava başvuruda bulunacak öğretmenlerde;
a) Yazılı sınav başvuru tarihinin son günü itibarıyla aday öğretmenlik dâhil öğretmenlikte en az on yıl
hizmeti bulunmak,
b) Öğretmen olarak görev yapıyor olmak,
c) Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmamak,
ç) Öğretmenlerin mesleki gelişimlerine yönelik hazırlanan en az 180 saatlik Uzman Öğretmenlik Eğitim
Programını tamamlamış olmak,
d) Uzman Öğretmenlik Mesleki Gelişim Çalışmalarını tamamlamış olmak, şartları aranır.”
6.2. “Yazılı sınavdan muafiyet” başlıklı 13 üncü maddesinde;
“(1) Lisansüstü eğitimini tamamlayan öğretmenler uzman öğretmen unvanı için öngörülen; doktora
eğitimini tamamlayan uzman öğretmenler ise başöğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınavdan muaf
tutulur.
(2) Lisansüstü eğitimini tamamlayan öğretmenler, 12 nci maddenin birinci fıkrasında uzman öğretmen
unvanı için öngörülen yazılı sınava başvuruda bulunacaklarda aranan şartları taşımaları hâlinde uzman
öğretmen unvanı için; doktora eğitimini tamamlayan uzman öğretmenler, 12 nci maddenin ikinci fıkrasında
başöğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınava başvuruda bulunacaklarda aranan şartları taşımaları
hâlinde başöğretmen unvanı için başvuruda bulunabilir.”
6.3. “Eğitim programı” başlıklı 15 inci maddesinde;
“ (1) Eğitim programı; Eğitim Kurulu kararıyla belirlenir ve Millî Eğitim Bakanlığı Personeli Hizmet İçi
Eğitim Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
(2) Uzman Öğretmenlik Eğitim Programına yazılı sınava başvuru tarihinin son günü itibarıyla en az on yıl
hizmeti bulunan öğretmenler; Başöğretmenlik Eğitim Programına ise yazılı sınava başvuru tarihinin son
günü itibarıyla uzman öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunan uzman öğretmenler başvuruda
bulunabilir.
(3) Eğitim programını tamamlayanlara seminer belgesi düzenlenir. Seminer belgesi, düzenlendiği tarihi
takip eden üç yıl süreyle geçerlidir; bu süre içinde eğitim programında değişiklik olması hâlinde
öğretmenler/uzman öğretmenler değişen konularla sınırlı eğitime tabi tutulur.”
6.4. “İl değerlendirme komisyonunun görevleri” başlıklı 20 nci maddesinde; “(1) İl değerlendirme
komisyonu; uzman öğretmen ve başöğretmen unvanı için başvuruda bulunanları, 12 nci ve 13 üncü
maddeler kapsamında şartları taşıyıp taşımadıkları yönünden değerlendirmekle ve bu değerlendirmelere
yapılan itirazları sonuçlandırmakla görevlidir.”
6.5. “İl değerlendirme komisyonu değerlendirme sonuçlarına itiraz” başlıklı 21 inci maddesinde; “(1)
İl değerlendirme komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelere, değerlendirme sonuçlarının ilanı
tarihinden itibaren en geç beş iş günü içinde il millî eğitim müdürlüğü aracılığıyla itiraz edilebilir. Bu
itirazlar, il değerlendirme komisyonu tarafından itiraz tarihinden itibaren en geç on iş günü içerisinde
incelenerek sonucu ilgiliye tebliğ edilir.”
6.6. “Sertifika düzenlenmesi ve öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen unvanından
yararlanma” başlıklı 27 nci maddesinde; “(1) Uzman öğretmen/başöğretmen unvanı için yapılan yazılı
sınavda başarılı olanlar ve sınavdan muaf olanlardan 13 üncü madde kapsamında başvurusu kabul edilenler
ile 16 ncı maddenin ikinci fıkrasına göre kurumlarınca başvurusu uygun bulunanlara uzman
öğretmen/başöğretmen sertifikası kesin sonuçların ilanı tarihi itibarıyla Bakanlıkça düzenlenir.”
düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN'IN KAMU BAŞDENETÇİSİ'NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yüksek lisans eğitimini
tamamlayan başvuranın başvurusunun kabul edilmesi talebinin yerinde olduğu değerlendirildiğinden,
muafiyet kapsamında başvurusu kabul edilmeyen başvuran ile bu durumdaki diğer öğretmenlerin
başvurularının kabul edilerek atama süreçlerinin işletilmesi yönünde Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği
yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, yüksek lisansını tamamlamış olması nedeniyle uzman öğretmen olarak atanmayı talep
etmektedir.
9. Başvuru konusuna ilişkin olarak İdare tarafından yapılan açıklamada; lisansüstü eğitimini
tamamlayanların, uzman öğretmen için öngörülen yazılı sınava başvuruda bulunacaklarda aranacak şartları
taşımaları kaydıyla yazılı sınavdan muaf tutularak söz konusu unvan için başvuruda bulunabileceklerinin
hüküm altına alındığı; 2022 yılı için uzman öğretmen ve başöğretmen unvanlarına ilişkin sürecin
18.05.2022 tarihinde Bakanlık ile Genel Müdürlük internet sitesinde yayımlanan ve tüm valiliklere
gönderilen "Uzman Öğretmenlik ve Başöğretmenlik Eğitim Programı ile Öğretmenlik Kariyer Basamakları
Yazılı Sınav Duyurusu"ndaki eki takvim doğrultusunda tamamlandığı; başvuranın anılan duyuru
kapsamında 30.05.2023-09.06.2023 tarihleri arasında Eğitim Programı Başvurusunda bulunduğu ve
başvurusunun onaylandığı, başvuranın bundan sonraki süreçte Bakanlıkça yapılan anılan duyuru
doğrultusunda süreci takip etmesi gerektiği ifade edilmiştir.
10. 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu ile öğretmenlik kariyer basamaklarına atanmaya ilişkin
düzenlemelere yer verilmiş olup, aday öğretmenlik dâhil öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunanlardan;
mesleki gelişime yönelik 180 saatten az olmamak üzere düzenlenen Uzman Öğretmenlik Eğitim Programını
tamamlamış olan, mesleki gelişim alanlarında uzman öğretmenlik için öngörülen asgari çalışmaları
tamamlamış olan ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmayan öğretmenlerin uzman
öğretmen unvanı için yapılan yazılı sınava başvuruda bulunabileceği; ancak yüksek lisans eğitimini
tamamlayanların ise söz konusu yazılı sınavdan muaf tutulacağı, uzman öğretmen unvanından ise uzman
öğretmen sertifikasının düzenlendiği tarihten itibaren yararlanılacağı öngörülmüştür.
11. 7354 sayılı Kanunun yüksek lisans eğitimini tamamlayan öğretmenlerin uzman öğretmenlik için
öngörülen şartları taşıması halinde yazılı sınavdan muaf tutulacağı hükmü kapsamında; yüksek lisans
eğitimini tamamladığı, aday öğretmenlik dâhil öğretmenlikte en az on yıl hizmetinin bulunduğu, Uzman
Öğretmenlik Eğitim Programını ve mesleki gelişim alanlarında öngörülen asgari çalışmalarını tamamladığı
ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının bulunmadığı dikkate alındığında; söz konusu eğitim ve
sertifika şartlarını tamamlayan başvuranın uzman öğretmenlik başvurusu yapmasının beklenmesi ve
başvuru sürecinden ayrı olarak söz konusu başvurunun kabul edilmesi halinde ilgili idarece yüklenilecek
külfetin makul düzeyde olduğu; başvuran ile başvuran gibi başvurusu kabul edilmeyen öğretmenlerin
mağduriyetlerinin giderilmesinin hakkaniyet gereği olduğu değerlendirilmektedir.
12. Her ne kadar Milli Eğitim Bakanlığınca ilgili mevzuatına göre hazırlanan Uzman Öğretmenlik ve
Başöğretmenlik Eğitim Programı ile Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yazılı Sınav sürecinin belirli bir
planlama doğrultusunda hazırlanarak ayrıntılı bir şekilde bir takvime bağlandığı ve bu süreç içerisinde
ilgililerin yeniden başvuru ve itiraz imkanlarının sağlandığı belirtilse de; yüksek lisansını tamamlayan
öğretmenlerin yazılı sınavdan muaf tutulduğu dikkate alındığında, 7354 sayılı Kanun kapsamında uzman
öğretmenlik ve başöğretmenliğe atanmak üzere yapılan başvuruların belirli bir sınav takvimine bağlı
kılınmasını gerektiren herhangi düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir.
13. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili
mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 7354 sayılı Kanun kapsamında yüksek lisans
eğitimini tamamlayan başvuranın başvurusunun kabul edilmesi talebinin yerinde olduğu
değerlendirildiğinden, muafiyet kapsamında başvurusu kabul edilmeyen başvuran ile bu durumdaki diğer
öğretmenlerin başvurularının kabul edilerek atama süreçlerinin işletilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna
varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İyi
yönetim ilkeleri" başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan
değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve
belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli
olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak başvuru
sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu
nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin
bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu
açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
7354 sayılı Kanun uyarınca yüksek lisans eğitimini tamamlayan başvuranın başvurusunun kabul edilmesi
talebinin yerinde olduğu değerlendirildiğinden, muafiyet kapsamında başvurusu kabul edilmeyen başvuran
ile bu durumdaki diğer öğretmenlerin başvurularının kabul edilerek atama süreçlerinin işletilmesi yönünde
Milli Eğitim Bakanlığına TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Milli Eğitim Bakanlığınca bu karar üzerine
tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve Milli Eğitim Bakanlığına tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi'nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi