sgkrehber.com

Kamuda ne kadar olumsuzluk varsa altında bürokrasi ve özellikle oligarşik bürokrasi aranır. Bürokratın kalitesi işlerin kalitesini belirleyecektir. Bu yazımızda bürokratlarda olması gereken kritik özellikleri dokuz başlıkta açıklamaya çalışacağız.

Ertelenen her işin kamuya nasıl bir yük oluşturduğunu bilmemiz gerekiyor. Hatta her erteleme birilerinin mutluluğunu çalmak veya hüznünü arttırmaktır. Zamanında yapılması gereken bir atamanın birilerinin evine sıcak çorba, zamanında yapılan bir ödemenin birilerinin iflasını önleme, hatta zamanında yapılan bir tedavinin bir can kurtarma olduğunu bilmek gerekiyor.

Eleştiri kulağı en fazla tırmalayan ya da can sıkan kavramlardan bir tanesidir. Hele de gücün zirvesinde olanların eleştirisi, tahammül edilmesi zor bir durumdur. Bir kocakarının herkesin içerisinde adaletin zirve ismi Hz. Ömer’i eleştirmesi ve bu eleştiri karşısında da “Ömer yanıldı” zirve cevabının mübarek ağızdan dökülmesi herhalde en fazla günümüze fener olacak yitik malımız diye düşünüyorum.

Tecrübeli ve kendisine güvenen nitelikli bürokratlar eleştirilmekten asla gocunmazlar aksine sevinirler. Bunu bilen astları yapılan yanlışlıkları bu kişilere rahat bir şekilde açıklayıp sorunlar büyümeden çözüm üretilmesine yardımcı olurlar. Burnundan kıl aldırmayan ve kendinden başkasına söz hakkı vermeyenlerin bırakın eleştiriye başka fikirlere dahi tahammülü yoktur. İşte bu tür kişilerin yönettiği kurumlarda sorunlar sürekli olarak ötelenir.

Doğrularla beraber olmak ilahi bir buyruktur. Her kamu kurumunda dürüstlüğüyle maruf parmakla gösterilen kişiler vardır. Ama onların yanında durmanın da bedeli vardır. Bu nedenle devlet işlerini yaparken geçim edilmesi zorda olsa doğru insanlarla birlikte hareket etmek ciddi fırsatlar doğurur. İlkeli insanlar işlerini birilerinin gözüne bakarak yapmadığı için bazen şimşekleri de üzerlerine çekerler. Bu nedenle tecrübeli bürokratlar çalışılması zorda olsa ilkeli ve dürüst insanlarla çalışmayı tercih ederler.

Tecrübeli bürokratların masasında lüzumsuz evrak göremezsiniz. Birçok bürokrat çok fazla çalışıyor görünmek için masasına evrak kulesi yapar. Nitelikli bürokratlar ise fazla iş yapıyor algısı oluşturmak için bu tür şeylere tevessül etmezler. Çünkü böyle bir algıya gerek duymazlar. Maalesef kamuda masalardaki şişkin evrak yığınları çok yaygın bir görüntüdür. Halbuki masanın üzerinde aylarca dokunulmayan ve olması ile olmaması arasında hiçbir fark olmayan yüzlerce evrak farklı bir algı oluştursa da görüntü kirliliğinden başka bir anlam ifade etmez.

Bunlar zamanın bize verilen en kıymetli hazine olduğunu düşünerek en etkili kullanma yollarını ararlar. Zaman planlaması eğitimi verilmesine rağmen genellikle kamuda zaman planlaması pek yapılmaz yapılsa da pek uygulanmaz. Bunda kültürel kodlarında etkisi olabilmektedir. Bir dostunuz veya arkadaşınız geçerken bir çay içeyim diye çat kapı gelebilir ve sizin yaptığınız planla dostluğunuz aynı teraziye çıkar ve genellikle de dostluk ağır basar.

Bunların kendilerine ait sınırları ve kuralları vardır ve literatürlerinde bedeli ağırda olsa hayır kelimesi yer alır. Her şeye evet diyen bir kamu görevlisinin emanete ihanet ettiğini düşünmek çok da yanlış değildir. Doğru yanlış süzgecinden geçirmeden her şeyi yapmaya çalışan bir kişinin kurumlara nasıl bir kötülük yaptığını düşünmek dahi uyku kaçırıcıdır. Bunun yanında her şeye evet demekle her şeye hayır demek aynı kapıya çıkacaktır. Özetle astlarına ve üstlerinize gerektiğinde hayır diyebilmek oldukça önemlidir.

Steve Jobs bu konuda bakın neler demiş; “Eğer bugün hayatının son günü olsaydı bugün normalde yapacağın şeyleri yapmak ister miydin? Uzun süre art arda hayır yanıtını verdiğimde bir şeyleri değiştirmem gerektiğini anladım. İnsanın kısa süre içinde öleceğini bilmesi yaşantısına damga vuracak kararlar vermesi açısından büyük önem taşır. Çünkü her şey, tüm dış beklentiler, gururlar, küçük düşme ya da başarısızlık korkuları tüm bunlar ölüm karşısında değerlerini yitirir, yalnızca ölümdür önemli olan.” Herhalde bu ifadelerin altına imza atmayacak yoktur. İşin özeti ise bütün yollar ölüme çıkıyor vesselam.