Sözleşmeli personelin kurum içi naklinde yaşanan sorunlar ve çözümleri

Yeni Şafak gazetesi yazarı Ahmet Ünlü'nün yazısı...

Bugünkü yazımızda Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde sözleşmeli personelin yer değişikliği ve şartlarından bahsederek yaşanan sorunlara ilişkin çözüm önerilerimizi açıklamaya çalışacağız.

Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ve şartları

Sözleşmeli personel uygulaması kamuda kalıcı hale getirilmiş ve adeta sözleşmeli olarak geçirilen süreler adaylık süresi olarak kurgulanmıştır. Bu çerçevede, üç yıllık sözleşmelilik süresince ister istemez personelin farklı nedenlerle kurum içi nakil talebi olacaktır. Esasların Kurum içi yer değişikliği başlıklı ek 3 üncü maddesinde sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ve şartları belirlenmiştir.

Yine bu maddeye göre sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapamayacağı belirtilmiştir. Buna göre bir kurumda göreve başlayan sözleşmeli personelin kurumlar arası nakil imkanının olmadığını bilmesi ve ona göre tercihte bulunması gerekmektedir.

Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliğinin hangi hallerde yapılacağına aşağıda başlıklar halinde yer verilecektir.

Becayiş yoluyla yer değiştirme ve şartları

Kurumların hizmet şartları dikkate alınarak, aynı unvan ve hizmet niteliklerini haiz sözleşmeli personelin kurum içi karşılıklı yer değiştirme talepleri, pozisyonunun vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olmaları şartıyla yerine getirilebilir.

Karşılıklı yer değişikliğine becayişte denilmektedir. Becayiş uygulamasında şayet eş durumu da varsa burada bir yıl şartı aranmaması yerinde olacaktır. Aile birliğinin sağlanması açısından bu konunun önemli olduğunu düşünüyoruz. Burada önemli olan hususun kurumun işlerinin aksayıp aksamadığıdır. Eş durumunda bir yıl çalışma şartının aranması işleri daha fazla aksatacak ve personel ister istemez çıkış yolu arayacaktır.

Eş durumu nedeniyle yer değiştirme ve şartları

Personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebilir.

Yukarıda da belirtmiş olduğumuz üzere personel becayiş imkanı bulmuşsa nakil için bir yıl çalışma şartı aranması doğru değildir ve hizmette çok büyük bir aksamaya sebep olmayacaksa nakil yapılması doğru olacaktır.

Sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değiştirme ve şartları

Sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebilir. Sağlık mazeretinin sona ermesi durumunda, eski pozisyonun bulunduğu il sınırları içerisindeki aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyona yeniden atanır.

Eşi şehit olan personelin kurum içi yer değiştirmesi ve şartları

Kurumların aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyonu bulunması halinde, eşi şehit olan personelin kurum içi yer değişiklik talebi, bir defaya mahsus olmak üzere yerine getirilecektir.

Can güvenliği ve eşin vefatı nedeniyle kurum içi yer değiştirme ve şartları

Pozisyonunun bulunduğu yerde, kendisinin, eşinin veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının can güvenliğinin tehlikeye düştüğü adli veya mülki makamlarca belgelendirilen personel ile eşi vefat eden personelin kurum içi yer değişikliği talebi; geçiş yapacağı birimde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyon bulunması kaydıyla kurumun hizmet gerekleri dikkate alınarak yerine getirilebilir.

Kurumların boş pozisyonlarına personel alınmadan önce yapılacak yer değişikliği ve şartları

Kamu idareleri adına vizeli boş pozisyonlara sözleşmeli personel alımı yapılmadan önce yılda bir kez, pozisyonun vizeli olduğu ilde en az üç yıl hizmet süresi bulunan personelin geçiş yapmak istediği birimde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyona kurum içi yer değişikliği talebi, ilgili idarece hizmet gereklerine göre belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilebilir. İdareler, il gruplarından oluşan görev bölgeleri ve bu bölgeler için üç yıldan başlamak üzere farklı hizmet süreleri belirleyebilir.

657 sayılı Kanunun 4/B maddesine göre, sözleşmeli personelden aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar bu sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde talepte bulunmaları hâlinde bulundukları yerde aynı unvanlı memur kadrolarına atanmaktadırlar.

Bu nedenle Esaslarda bu çerçevede yeni bir düzenleme yapılması yerinde olacaktır. Çünkü, memur kadrolarına atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapmak zorundadır.

Kurum içi yer değiştirmeye ilişkin öneriler

Sözleşmeli personelin belirli bir süre sonra memur kadrosuna atanması 657 sayılı Kanunda yapılan değişiklikle zorunlu hale getirilmiştir. Bu çerçevede, sözleşmeli personelin işe alım ve çalışma şartlarını düzenleyen Esaslarda ciddi bir değişiklik yapılması hatta modern bir yaklaşımla yeniden yazılması zorunlu hale gelmiştir.

657 sayılı Kanunda yer alan hükümlerle Esasların uyumlu hale getirilmesi sağlanarak Esaslarda eksik kalan, çelişen ve uygulamada sorun oluşturan maddeler üzerinde kamu kurumlarının da görüşleri alınarak ciddi bir düzenleme yapılması kaçınılmaz hale gelmiştir. Yoksa yamalı bohça haline gelmiş olan Esasların bu haliyle personel sorunlarına çözüm üretmesi çok zordur.

Ayrıca sözleşmeli personelin kurumlar arası becayişine dahi imkan verilmesi üzerinde düşünülmesi gerekmektedir. Yine eş durumu varsa becayiş için bir yıl şartı sınırı kaldırılmalıdır. Önemli olan husus hizmette ciddi bir aksama olup olmadığı üzerinde odaklanılması gerekmektedir. Ümit ederiz ki ne demek istediğimiz anlaşılmıştır.